Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo nasıl içilir gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır hem de bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu hemen kaydetmek iyi olur, çünkü hafıza kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu iki kez koklamak yanılmayı önler zira gürültülü yerlerde ince kokular kolayca kaçırılır. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca şiddeti anlatır. Kısacası ilk denemede acele etmemek ve kriterleri baştan belirlemek işin temeli olur. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir ve notlar birbiriyle tutarlı olur. Değerlendirme esnasında telefon kenarda durursa dikkat güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek doğru olmaz ayrıca erken davranıp sonuç çıkarmak sık görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde koku çoğunlukla yumuşak ve temiz gelir elbette bu düzen her çubukta aynen tekrar etmeyebilir. Romeo julieta no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer zira asıl tat çoğu zaman burada gizlidir. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla yükselir ve notalar koyulaşır hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım olur. Petit churchills yoğunluğu nasıl benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür gerçekten bu yüzden sakin gitmek fayda getirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden acımsı tonlar baskın olabilir gerçekten ısınan yaprak asıl tadını yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not vermek daha tutarlı sonuç sağlar. Evrelerin geçişi çoğu zaman keskin olmaz, o nedenle kabaca üç parçaya ayırmak yeterlidir. Geçişleri fark etmek adına çekiş aralığını sabit tutmak gerekir. Çok sık nefes almak sıcaklığı artırır hem de tadı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha net hâle getirir mutlaka aynı ışık ve sakin bir köşe tercih edilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir kılar. 1 belli belirsiz notayı, beş ise damakta baskın duran güçlü notayı anlatır böylece dikkat bölünmez ve yorum kalitesi artar. Romeo y julieta petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda kalır hem de sonradan bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak tonları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı ürün iki ayrı not alabilir. Puanı yazmadan önce birkaç nefes yapmak gerekir diğer taraftan yarım notlar vermek gereksiz bir karmaşa getirir. Ölçeği her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası genellikle kullanılan değerdir, zira dengeli çubuklar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki puanlar gerçekten istisnai hâllerde verilmelidir. Böylece not defteri anlamlı kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, dumanın hızını ve yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu nedenle yanış çizgisinin eşit gitmesini da gözlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden baharatlı tonlar çabuk öne çıkar nitekim ince çubuklarda ısı artışı çok daha çabuktur. İnce çaplı kısa puro gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz ısınma temposu ise aromayı hemen değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha yavaş akar ama notalar daha geç açılır hem de bu çabukluk aromanın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme dengesizse yorum kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha okunur yapar fakat gücünü düşürmez aksine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye yayılır. Bu yüzden çapı not defterine yazmak gerekir. Değişik çaplarda iki çubuğu aynı oturumda denerken ilk olarak dar çaplıyı sonra kalını seçmek mantıklıdır. Bu şekilde yoğun tat ince olanın izlenimini bastırmaz. İkisi arasındaki bekleme süresi en az yarım saat tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki yoldan algılanır: damaktaki his ile burun boşluğunun yakaladığı aroma oysa bu iki kanal birbirini besler fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı kaydetmek iyi olur bu fark başta küçük gelse de sonuçları oldukça etkiler. Dumanı dudaktan bırakırken burundan yavaşça çıkarmak retrohale denemesidir mesela hafif bir soluk aromayı çok zengin açar. Short churchills tadım notları gibi kremsi bir robusto bu yöntemle aroma katmanını net gösterir ayrıca burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler sağlam olmaz. Short sports gibi ince bir çubuk ise fındıksı notayı daha hızlı bırakır hızlı bir nefes de ince tonları siler. Yoğunluk damakta düşük ama burunda belirgin çıkabilir aynı şekilde ağır bir öğünden hemen sonra algı körelir. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak yanılgıyı önler. Yeni başlayan tadımcılar için önce burundan gelen ipuçlarına bakmak daha kolaydır. Zamanla dil kısmı da ayrıntı göstermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı denemek hafızayı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak yorulduğunda aroma gücü olduğundan zayıf algılanır üstelik yemek arasında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Dolayısıyla her denemeden sonra ılık bir yudum su almak iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen yoğunluğun olduğu gibi okunmasını mümkün kılar. Wide churchills aroma profili gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su yeterlidir çünkü yorgun bir ağız en güçlü notayı bile silik gösterir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise notaları bastırır üstelik çok soğuk içecekler dili uyuşturur hem de aroma hissini azaltır. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası su ile daha temiz anlaşılır bu yüzden temizlik aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı korur nitekim tatlı sıvıdan sonra baharatlı notalar gerçekte olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra değerlendirme denemek doğru olmaz. Su ve kahve dışında sade çay de kullanılabilir; asıl mesele içeceğin şekersiz olmasıdır. Damak tazelendikten ardından iki üç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Hızlıca başlanan değerlendirme çoğunlukla eksik kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo ölçüsünde yanış hızlı olduğundan aroma değişimi daha az bir aralıkta kalır ayrıca ilk izlenim bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ile son çekişler arasındaki farkı yakalamak özen ister bu sebeple kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha dikkatli incelenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir ve aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin ağırlığı daha büyüktür. Romeo julieta 20 mini benzeri mini ölçü de sedir tonunu hızla gösterip sona erer zira geçiş uzun süre değil birkaç çekişte olup biter. Mini ölçülerde iki çubuk tadmak tek denemeden daha sağlam sonuç sunar bu sebeple sakin ve eşit aralıklı nefes önerilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk notu belirler dolayısıyla not almayı çubuk yanarken değil hemen bitince denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrı yazmak yararlıdır. Boy küçüldükçe aroma katmanı azalır, fakat yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu yüzden sigarillo değerlendirmelerini puro notlarıyla birebir kıyaslamamak gerekir. Ayrı bölüm kullanmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir tadım yoğunluk konusunda güvenilir bir fikir sunmaz yani her deneme bir öncekinin üzerine eklenir. Ruh hali, ortam ve saat izlenimi değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden sonra gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir not defteri açmak işe yarar yoksa aynı aromalar defalarca yeniden öğrenilir. 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao notası değişiyor mu görülür ayrıca aynı ürüne dönüp göz atmak gelişimi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu tadım notları benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına yol açar. Saat, çubuk adı ve not tabloya girilmelidir nitekim en eski kayıtlar sonradan açıldığında şaşırtıcı farklar barındırır. Puanlar arasında iki puandan fazla fark varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçütünüz oturur. Defterde öz cümleler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela orta bölüm belirgin sedir tonu şeklinde bir kayıt tatmin edici sayılır. Sonradan okunduğunda net olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, dumanın damaktaki ağırlığını anlatır; aroma gücü de tatların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı yönde ilerleme etmek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha dürüst bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe aroma profili benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir notasını belirgin taşıyabilir örneğin sert bir içim zayıf bir aromayla birleşebilir. La cabaña aroma profili benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem tonunu güçlü tutar kaldı ki ağır bir duman aromasız de kalabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk yüksek aroma sunabilir tersi hâl da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki ürün içinde aroma ayrımı bulmak hassas bir iştir. Bu becerinin gelişmesi sabır ve düzenli not tutmayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, yoğunluk izlenimini en az tütün kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme koşulları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda çubuk hızlı yanar ve keskin notalar abartılır bu nedenle oda koşullarını de deftere geçirmek yararlıdır. Aşırı nemli havada de duman tıkanır ve aroma bastırılır ısı ise yaprağın ısınma hassasiyetini değiştiren ayrı bir etkendir. San cristobal la prado puro gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu durumu hesaba katmak yararlıdır aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa fark daha doğru görülür değerlendirme günü planlarken bunu hesaba katın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku ise koku duyusunu şaşırtır oysa asıl etken çoğu zaman ortamdaki nem ya da koku çıkar. Tadımı her seferinde benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir ortamda duman yoğunlaşırsa sonraki denemenin aroması hatalı okunabilir. Pencere aralığı bırakmak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar fazla güçlüyse kül yapısı bozulur.