Churchill Ölçüsünü Tanımak
Puro kültüründe Churchill adı, yaklaşık on sekiz santim uzunluğundaki ve kırk yedi halka çapındaki klasik ölçüyü işaret eder. Bu boy, kısa formatlara göre belirgin biçimde daha uzun bir içim süresi sunar; çoğu zaman bir saati zorlar. Onluk punch 48 kutusu ile küba punch 8-9-8 gibi daha derli toplu kutuları yan yana düşündüğünüzde, uzunluk farkı hemen fark edilir. Uzun gövde, dumanın ağıza ulaşmadan önce daha fazla yol katetmesini getirir ve böylece ısı daha yumuşak kalır. Başlamadan önce takvimde yer açmak hem keyif hem de düzgün yanma için yerinde bir adımdır. Telaşlı bir içici için bu boy uygun düşmez; sakin bir akşam isteyen kişiye ise göre olur. Ateşleme ilk üçte birde oturduğu için başlangıçta acele etmemek tüm içimin gidişatını belirler. Uzun bir formatta tadın gelişimini izlemek, kısa boylarda kaçırılan ince geçişleri ayırt etmenizi mümkün kılar. Kısacası bu format vakit ister ama emeğin karşılığını verir, üstelik uzun bir oturumda damağın ısınması, tütünün ilk dakikalardaki sertliğinden sonra oturmasını ve ortadaki derin bölümün açılmasını beklemek de kolaylaşır.
Double Corona Formatına Yakından Bakış
Double Corona, genellikle on dokuz santimi ve elli civarı halka çapını bulur; yani Churchill'den bir kademe daha iri ve daha kalın durur. Kalın çap, kor yüzeyini büyütür ve dumanı dengeler. Yirmi beşlik double corona bu sınıfın tipik bir örneğidir; duke onluk kutu ise aynı kalınlık düşüncesini başka bir dengeyle ortaya koyar. İki örnek yan yana konduğunda, çap büyüdükçe aromanın açılış temposunun yavaşladığı açıkça görülür. Üçte birlik bölümler arasındaki geçişler de çok daha belirgin izlenir, çünkü her bölüm kendi karakterini yavaş yavaş ortaya koyar. Ateşin yüzeyi geniş olduğu için bu boyda sabırla yanan bir içim ortaya çıkar ve puro elde tutulduğunda bile kendini belli eder. Külün uzun süre düşmeden durması da bu formatın sevilen yanlarından biridir. Bu nedenle iri çaplı bir puro, alışkın damağa çok daha fazla söz bırakır, ayrıca bu kadar geniş bir çapta dilimlerin ağızda kalış süresi belirginleştiği için içici, her bölümü ayrı ayrı tartma imkanı bulur.
Uzun Puro İçin Zaman Planı
Double Corona boyunda bir puro yakmadan önce, akşamın geri kalanını düşünmek şarttır. Seksen dakikayı zorlayan oturumlar, bildirim ya da ziyaretçi yüzünden kesilirse keyfi kaçar. Aylara yayılan punch mantua gibi büyük bir kutudan çıkan puro, böyle bir vakti bekler. Yarım saatlik punch short ise aynı çizginin kısa kolunu anlatır ve yarım saatlik bir molaya yeter. Hafta içi küçüğünü, hafta sonu büyüğünü yakmak yaygın bir düzendir. Telefonu uzaklaştırmak ve ortamı baştan toparlamak da yardımcı olur. Külü silkelemek için bir kül tablası, ateşlemek için uzun bir kibrit ya da gazsız bir çakmak hazır tutulmalıdır. Yanına bir bardak su ve koyu bir kahve koymak da içimi daha keyifli kılar. Bütün bu hazırlıklar yapıldığında puroyu ateşlemek için acele etmeden başlamak yeterlidir. Uzun içimde acele etmemek asıl kuraldır, bu yüzden en iyi oturumlar genellikle önceden planlanmış, telefonların sessize alındığı, yanında uzun bir sohbetin ya da dingin bir manzaranın eşlik ettiği akşamlarda yaşanır.
Gigante Formunu Anlamak
Halka çapı altmışa yaklaşınca puro, sade bir çubuktan çok küçük bir nesneye benzemeye başlar ve elde tutuşu bile başkalaşır. Gigante punch kutusu bu sınıfa ait olur ve koyu harmanını geniş kesitte zahmetsizce yayar. Punch super selection ise hayli alışıldık ölçülerde kalır ve aradaki fark hemen anlaşılır. İkisini yan yana tutan biri, kalınlığın duman hacmini nasıl değiştirdiğini kolayca anlar. Geniş çapta duman daha tok ama çoğu zaman daha yumuşak gelir, çünkü ısı geniş bir yüzeye paylaşılır. Tütünün yoğunluğu çapla karıştırılmamalıdır; kalın olan her puro ağır, ince olan her puro hafif olmak zorunda değildir. Çap yalnızca içimin süresini ve duman hacmini etkiler. Harmanın dolgunluğunu anlatan şey ise yaprakların cinsi, olgunluğu ve sarımdaki oranıdır, nitekim kalın bir puroda tatların birbirine karışmadan art arda sıralanması için hem harmanın hem de çapın uyumlu olması gerekir ve bu uyum ancak sabırla tadılarak fark edilir, aceleyle içilen bir purodan ise pek bir şey öğrenilmez. Bu yüzden büyük çaplı bir puroya başlarken kendinize yeterince zaman tanımanız gerekir.
Seçki Kutularıyla Damak Haritası Çıkarmak
Uzun bir puro hakkında karar vermeden önce, benzer ölçüde birkaç harmanı tatmak mantıklı bir başlangıçtır. Kuru kakaolu blackbird robusto altı adetlik bir seçki olarak aynı boyda art arda tadım olanağı sağlar. Farklı örtülü cao sampler ise beş ayrı örtü yapısını aynı ölçüde buluşturur. Robusto yarım saati epey geçer, uzun bir puroya kıyasla çok daha az zaman harcatır. Her denemenin ardından kısa bir not almak fark yaratır. Hangisinde toprak, hangisinde sedir ya da baharat belirginleşti diye not etmek iyidir. Bu küçük arşiv, bir sonraki seçimde hangi yaprak tipinin damağa daha yakın geldiğini ortaya çıkarır. Aynı günün farklı saatlerinde denemek, yorgunluğun ya da açlığın tadı nasıl etkilediğini de gösterir. Damak haritası oluştuktan sonra hangi harmanın uzun bir akşama yakışacağına karar vermek çok daha kolaylaşır, böylece hafta sonu için ayrılan uzun boylu bir puroyu seçerken elinizde yalnızca bir fikir değil, birkaç somut karşılaştırma toplanmış olur ve yanlış bir tercihin ihtimali küçülür.
Kalın Çaplı Puroda Yavaş Yanma
Newman 6x60 sampler kalın halkalı boylara giriş için sade bir seçki sunar; geniş çap, acemi bir içicinin bile dumanı rahatça taşımasına olanak tanır. İnspirado red gigante nasıl ise uzun gigante kalıbını dolgun bir harmanla bir araya getirir. Altmışlık çapta kor yayvan olduğundan puro yavaş ilerler ve bu da içimi bir saati rahatça geçen bir oturuma taşır. Bunun yansıması olarak duman serin kalır, damakta daha yumuşak bir his bırakır. Ancak çap büyüdükçe düzgün yanmak daha da önem kazanabilir. Başlangıçtaki ateşlemede tabanı tam kızdırmak, ilerleyen dakikalarda yan yanmayı engeller. Yan yanma görülürse ucu hafifçe çevirerek ya da külü silkeleyip yeniden ateş vererek toparlamak mümkündür. Çapı büyütmek bir puroyu daha ağır yapmaz, yalnızca daha uzun yapar, nitekim en kalın purolarda bile ateşin eşit ilerlemesi, yalnızca kaliteli sarımın değil, içicinin ilk birkaç dakikadaki özeninin de sonucudur ve bu ayrıntıyı bilen biri sonraki purolarda çok daha huzurlu ilerler. Kısacası küçük bir dikkat, uzun bir akşamın tamamına yansır ve sonuçta hem tat hem de yanma çok daha tutarlı olur.
Uzun Purolarda Doğru Başlangıç
Uzun bir puroda başlangıç kesimi düzgün yapılmalıdır. Başın yalnızca küçük bir kısmını kesmek doğrudur, fazlası çekişi gevşetip yanmayı bozabilir. Gazsız bir ateşleyici ya da odun çubuk kullanmak tada koku sızmasını engeller. Shade coronets metal kutu gibi küçük bir boy çok kolay ısınır, bu yüzden kesim hatası daha az hissedilir. Nikaragua puro vegafina gibi dolgun bir yapı ise ısıya daha özenli ilerlemeyi bekler. Dumanı acele çekmek ısıyı artırır ve aromayı örter. Her dakikada bir ya da iki çekiş çoğu zaman rahat eder. Ateş sönerse panik yapmadan külü temizleyip puroyu yeniden ateşlemek olağandır. Kısa dinlenme araları da dumanı yumuşatır, tadın her aşamada daha net kalmasına katkı sağlar. Puroyu ağızlıktan ıslatmadan, dudaklar arasında hafifçe dengelemek de bitişe kadar temiz bir tat korur, nitekim uzun bir oturumun sonunda bile puronun temiz bir tat bırakması, başlangıçtaki küçük hamlelerin ne kadar düzenle yapıldığına ve içimin boyunca dumanın hangi hızda çekildiğine bağlıdır. Bu yüzden çekişlerin arasını açmak, külü sert silkelememek ve yanma hattını gözle takip etmek iyi bir yöntemdir.
Nem ve Saklama Üzerine Notlar
Kalın ve uzun purolar, kuru ortamda çabuk çatlar; özellikle örtü yaprağı nemsiz havada hemen gevşer. Yüzde altmış beş ile yetmiş arası nem ve yaklaşık yirmi derece sıcaklık, çoğu humidor için kabul gören aralıktır. Quai d'orsay ambassadeur puro ile sedirli quai d'orsay baalbeck gibi ellilik kabinet kutular, aylara yayılan bir düzen kurmak isteyenler için değer kazanır. Kutuyu gereksiz yere yoklamak dengeyi sarsar. Yeni bir nemlendirici eklerken damıtık su seçmek akıllıcadır. Yeni gelen purolara birkaç gün ortama alışma zamanı vermek de iyidir. Purolar arasında hava dolaşabilsin diye kutuyu aşırı kalabalıklaştırmamak gerekir. Nem göstergesini zaman zaman ikinci bir ölçerle karşılaştırmak akıllıcadır. Güneş gören pencere kenarından ve ısı kaynaklarından uzak bir köşe ayırmak iyi sonuç verir, bunun dışında purolar birbirinin kokusunu çabuk aldığı için aynı kabın içinde çok farklı harmanlı ürünleri karıştırmamak ve her kutunun içine düzenli bir not koymak da uzun vadede işleri kolaylaştırır. Düzenli bir kayıt, hangi kutunun ne kadar süre dinlendiğini hatırlamanıza da yardım eder.
Uç Şekli Çekişi Nasıl Değiştirir
Belicoso sivri başıyla tanınır; Churchill ise düz kapaklıdır ve bu fark içimin ilk dakikalarında kendini gösterir. Sivri uçlu belicoso royal dumanı dar bir noktada toplar, bu yüzden ilk dakikalarda gövde daha belirgin gelir. Capitolio puro gibi daha ferah bir profil, iki formda da aynı özenle denenebilir ve farkı ortaya serer. Düz uç kesimi rahatlatır, sivri uç ise nazik bir el bekler. Uçtan gereğinden fazla dilimlemek çekişi bozar. Sivri uçlu formlarda ağızlık yönü daraldığı için duman toplanır, düz uçlarda ise daha geniş bir yüzeye dağılır. Bu ayrım, aynı harmanın iki farklı kalıpta ayrı ayrı anlaşılmasına yol açar. Kesim aleti olarak keskin bir giyotin ya da çift bıçaklı bir makas kullanmak yırtılmayı önler. Seçim çoğu zaman alışkanlığa ve o günkü havaya bağlıdır, ayrıca kesim şeklinin tercih edilmesinde kişisel alışkanlıkların yanı sıra ateşleme alışkanlığının ve elde bulunan aletin de etkisi büyük olduğu için iki formu da deneyip aradaki farkı kendi damağında görmek en doğru yoldur.
Uzun İçimde Ortam ve Yan Lezzetler
Uzun bir puroyu rahatça içmek istiyorsanız, ortam da önemlidir. Koyu kahve ya da demli çay çoğu içicinin vazgeçilmez eşlikçisidir; su ya da soda ise damağı toparlar. Clemenceau puro kavrulmuş badem tarafıyla kahveye uyum sağlar, tatlılığı şekerden değil kuruyemişten taşıdığı için ağırlaşmaz. Quai d'orsay coronas ise daha kremsi duruşuyla hafif içeceklere yaklaşır. Ağır bir sofradan hemen sonra yakmak yerine kısa bir süre dinlenmek önerilir. Ortam havadar ve gürültüsüz olmalıdır; kapalı ve havasız bir odada duman bunaltıcı hale gelir. Sohbet eşliğinde içildiğinde uzun bir puro zamanı unutturur, yalnız içildiğinde ise daha ayrıntılı tadılır. Rahat bir koltuk, yeterli ışık ve elinizin altında bir kül tablası da keyfi tamamlar, bu nedenle uzun bir puro için ayrılan akşam yalnızca tütünden değil, yanındaki içecekten, koltuktan, ışıktan ve sohbetten de oluştuğu için her ayrıntıyı en başta kurmak keyfi güzelleştirir. Bütün bunlar bir araya geldiğinde, uzun bir puro sıradan bir molanın ötesinde, akşamın merkezinde yer alan küçük bir ritüele dönüşür.